اعتماد به نفس یک ابزار مهم و نیروی محرکه قدرتمند برای پیشبرد اهداف است. بسیاری از افراد به دنبال افزایش اعتماد به نفس خود هستند. واژه اعتماد به نفس بسیار کلی است و گاهی اوقات به اشتباه استفاده و تفسیر می شود. برخی از جملاتی که به اشتباه درباره اعتماد به نفس استفاده می شود عبارت اند از :

  • من اعتماد به نفس دارم.
  • من اعتماد به نفس ندارم.
  • اعتماد به نفس من کمه!
  • اعتماد به نفس من زیاده!
  • اعتماد به نفست رو ببر بالا!
  • اعتماد به نفست رو کم کن!
  • فلانی اعتماد به نفس زیادی داره!
  • و …

 

مواردی که عنوان شد، جملاتی هستند که اغلب توسط افراد مختلف بیان می شود اما فکر می کنید چقدر درست هستند؟

بگذارید این موضوع را با هم بررسی کنیم.

 

اعتماد به نفس چیست؟

برای اعتماد به نفس تعریف های مختلفی وجود دارد. اعتماد به نفس یعنی به قدرت و توانمندی خود باور داشته باشیم و اطمینان داشته باشیم می‌توانیم کار محول شده را به شکل مطلوبی انجام دهیم. اعتماد به نفس از دو بخش مهارت و باور ایجاد می شود و برای دریافت نتیجه اثربخش، هر دو باید وجود داشته باشد. دنیل گلمن نویسنده آمریکایی اعتماد به نفس را اینگونه تعریف می‌کند :

اعتماد به نفس یعنی اینکه انسان خودش را عمیقاً ارزشمند و توانمند بداند.

زمانی که می خواهیم از داشتن یا نداشتن اعتماد به نفس صحبت کنیم، باید مشخص کنیم که منظورمان در چه زمینه ای است. بنابراین نمی توانیم بگوییم من اعتماد به نفس دارم یا ندارم. چون این جمله خیلی کلی است و حتما باید موضوع خود را مشخص کنیم.

به طور مثال می توانیم بگوییم که من در رانندگی اعتماد به نفس کمی دارم. حداقل نتیجه آن این است که موضوع اول برای خودمان روشن می شود و در ذهن خود یک پرونده جدید باز می کنیم که عنوان مشخصی دارد و راحت‌تر می توانیم برای آن راه حل پیدا کنیم. حتی پیشنهاد می کنم از عبارت منفی “ندارم” هم استفاده نکنید و آن را با عبارت “کم” یا “هنوز” جایگزین کنید. چرا که همین نکته به ظاهر ساده می تواند روی طرز فکر و باور ما تاثیر بگذارد.

 

مطلب پیشنهادی مبحث طرز فکر :

نگرش چیست؟ بررسی نگرش مثبت و منفی

 

اعتماد به نفس چیست؟

 

عوامل موثر در کاهش یا افزایش اعتماد به نفس

اعتماد به نفس یک حس درونی است. احساسات انسان همیشه از عوامل درونی و بیرونی تاثیر می گیرند. عواملی که می توانند باعث افزایش یا کاهش سرعت رشد ما شوند. در ادامه با چند نمونه از عوامل و تاثیرات آنها را معرفی می کنم.

تاثیر اطرافیان بر اعتماد به نفس

نمی توان منکر تاثیر اطرافیان بر اعتماد به نفس ما شد. یک اصل مهم وجود دارد که می گوید ما میانگین 5 نفر اطراف خود هستیم.

خانواده ای که در آن رشد کرده ایم، جامعه ای که در آن زندگی می کنیم و دوستانی که بیشتر وقت خود را با آنها می گذرانیم، همگی بر احساسات ما تاثیر می گذارند. بنابراین اگر احساس می کنید، اطرافیان باعث کاهش اعتماد به نفس شما می شوند، بهتر است ارتباط خود را با آنها کمرنگ کنید. البته شاید نتوان نسبت به هر کسی بی توجه شد. اما می توان ارتباط خود را با افراد مثبت و موثر پررنگ‌تر کرد تا اثر آن را خنثی کند.

تاثیر مهارت بر اعتماد به نفس

مهارت یکی از دو عامل کلیدی در افزایش اعتماد به نفس است. پس از آنکه مشخص کردید در چه زمینه ای اعتماد به نفس کمی دارید، لازم است مهارت خود را در آن زمینه بالا ببرید. تصور کنید می خواهید هدایت یک هواپیما را به عهده بگیرید یا در یک جمع 500 نفره سخرانی کنید. اگر فقط باور داشته باشید که می توانید این کار را انجام دهید، می توان انتظار داشت که نتجه خوبی نخواهید گرفت.دحتی می تواند علامت اعتماد به نفس کاذب باشد و باعث سرخوردگی شما شود. اما کافی است مهارت خود را نیز افزایش دهید. در اینصورت شاهد افزایش اعتماد به نفس خود خواهید بود و نتیجه فوق العاده ای هم خواهید گرفت.

تاثیر خودباوری بر اعتماد به نفس

خودباوری و عزت نفس مانند سوخت خودرو عمل می کنند. چرا که اگر فقط در موضوعی مهارت داشته باشید اما عزت نفس پایینی داشته باشید و بر توانایی های خود ایمان نداشته باشید، اقدامی نخواهید کرد و شاید هم هیچوقت جرات ابراز خود را پیدا نکنید. بنابراین خودباوری و ایمان به مهارت های خود، تاثیر زیادی در افزایش اعتماد به نفس شما خواهد داشت.

 

مطلب پیشنهادی مبحث اعتماد به نفس :

5 دلیل اعتماد به نفس پایین و روش مقابله با آن

اعتماد به نفس کاذب چیست؟ و چطور با آن مقابله کنیم؟

 

افزایش اعتماد به نفس

 

تفاوت اعتماد به نفس و عزت نفس

دو واژه اعتماد به نفس و عزت نفس اغلب به جای هم استفاده می شود. حتی از دید برخی افراد این دو عبارت یکی هستند. اما اگر قرار بود یکی باشند، نیازی به دو عبارت مجزا نبود! اعتماد به نفس از مهارت و باور تشکیل می شود و اگر هر کدام نباشد مانند این است که پرنده فقط یک بال داشته باشد. در نتیجه نمی تواند پرواز کند و اوج بگیرد. در مقابل عزت نفس یعنی باور و اطمینان قلبی به توانمندی های خود که در کنار حس ارزشمندی، نیروی محرکه اقدام را شکل می دهد.

یکی دیگر از تفاوت های اعتماد به نفس و عزت نفس، تاثیر کمیت آن روی انسان است. یعنی اعتماد به نفس مانند هر چیز دیگری باید متعادل باشد و کم یا زیاد بودن آن، می تواند به انسان آسیب بزند. چرا که اگر کم باشد مانع از اقدام درست می شود و اگر زیاد باشد، اقدامی که انجام می دهیم فراتر از توان و مهارت ما خواهد بود و می تواند نتیجه زیانباری داشته باشد. اما در مقابل عزت نفس هر چقدر بیشتر باشد، بهتر است و خودباوری می تواند باعث شود زمانی که بر سر دوراهی گیر می کنیم بتوانیم تصمیم درستی بگیریم و راحت تر با مشکلات روبرو خواهیم شد.

 

چطور اعتماد به نفس خود را افزایش دهیم ؟

همانطور که در در بخش تعریف اعتماد به نفس عنوان شد، قبل از هرچیز باید از این عبارت درست استفاده کنیم. یعنی دقیقا مشخص کنیم در چه زمینه ای اعتماد به نفس نداریم. در این صورت می توانیم سریعتر به راه حل برسیم. قبلتر گفتیم که اعتماد به نفس شامل دو بخش مهارت و باور است.

طبق این تعریف، وقتی می گوییم “اعتماد من در رانندگی کم است”، مسیر روشنی پیش رو داریم. یعنی می دانید مشکل کجاست. برای افزایش اعتماد به نفس خود لازم است ابتدا روی عزت نفس خود کار کنیم و به خود باوری برسیم و در کنار آن با آموزش و تمرین روی مهارت رانندگی خود کار کنیم.

بهتر است همواره سعی کنیم ارتباط خود را با افرادی که در موضوع مورد نظر ما توانایی بالایی دارند، بیشتر کنیم و با یادگیری مداوم و اقدام درست، نتایج خوبی دریافت کنیم. مطمئن باشید همین نتایج می تواند باعث افزایش و حفظ اعتماد به نفس ما شود.